Sinugboanon - ceb.LinkFang.org

Sinugboanon





Sinugboanon (Cebuano)
Gisulti sa: Pilipinas
Rehiyon: Tunga-tungang Kabisay-an ug amihan ug kasadpang Mindanao
Tanang nagsulti: Unang pinulongan: 18 milyon

Ikaduhang pinulongan: 10 milyon (est.)

Ranggo: 62
Genetic nga klasipikasyon: Austronesyano

 Malayo-Polinesyano
  Kasadpang
   Pilipinhong_Sentral
    Binisaya
     Cebuano

Status Opisyal
Opisyal nga pinulongan sa: rehiyonal nga pinulongan sa Pilipinas
Regulated by: Akademyang Bisaya
Mga Kodigo sa Pinulongan
ISO 639-1 -
ISO 639-2 ceb
ISO 639-3 ceb
Tan-awa usab: pinulonganTalaan sa mga pinulongan

Ang Binisayang Sinugboanon kun Sinebwano (Kinatsila: idioma cebuano) usa sa mga Binisayang pinulongan sa Pilipinas. Gisulti kini sa Tunga-tungang Kabisay-an ug sa amihanan ug kasadpang Mindanao. Mga 20,000,000 ka tawo (sumala sa Ethnologue) ang lumad nga tigsulti niini.

Mga sulod

Mga tingog


Ang Binisayang Sinugboanon anaay napulo'g pito ka patingog: p, t, k, ʔ (pinapiit nga pahunong), b, d, g, m, n, ng, s, h, w, l, r, y, ug j (gisulat usab nga gy kun dy). Ang mga katingog nga uug o mga alopono, nga ang u kanunay nga gigamit sa sinugdan sa silabiko, ug ang o kanunay kon sa awitan. Apan naay mga dili lakip niini ingon sa kamatuoran ug hangtúd. Ang e orihinal nga sa pipila lamang ka mga pulong sama sa "babaye", "dayeg", "gane", ug "pangadye" ug sa mga awitan silabiko sa e ang alopono sa i sa kataposang silabiko. Sa pag-abot sa Kinatsila daghan pang mga pulong ang napuno. Ang pagkabundak usa usab ka tiglahi sa mga pulong, mao nga ang dápit lahi sa dapít. Ang mga patingog nga [d] ug [r] mga alopono kaniadto apan dili magkapuli, sama sa kabungtoran [gikan sa bungtod] nga mao ang tukma ug dili *kabungtodan ug tagadiha [gikan sa diha] ug dili *tagariha.

Heyograpikanhong Pagkakatag


Tan-awa usab: Talaan sa mga lungsod ug dakbayang Sinugboanon ang pinulongan

Ang Sugboanon gitabi nga lunlon sa mga nagpuyo sa Sugbo, Bohol, sidlakang Negros, kasadpang bahin sa Leyte ug Biliran, ikatulong tunga sa Masbate ug sa kinatibuk-an sa Mindanao. Gitabi usab kini sa ubang mga lungsod sa Samar, ug sa Metro Manila. Hangtod sa tuig 1975, ang Sugboanon milabaw sa Tinagalog sa gidaghanon sa mga manggagamit, apan ang Sugboanon gihapon ang labing daghan og lumad nga manggagamit. Ang mga pagpamalhin sa Sugbo, Bohol ug Negros Oriental ngadto sa Mindanao ug bali-bali nakapadaghan sa Sugboanon nga mga manabiay sa Pilipinas. Ang ubang sinultian sa Sugboanon naghatag og lain-laing ngalan sa ilang pinulongan. Ang mga nagpuyo sa Bohol motawag niini og Bol-anon samtang ang mga Sugboanon ang pinulongan sa dapit sa Leyte motawag niini usahay og Kana. Kadaghanan sa ubang dapit motawag niining pinulongan isip Binisaya lang.

Gitabi usab kini sa mga Waray sa Leyte ug Samar, Porohanon sa Poro, mga Ilonggo sa Negros Oriental, Eskaya sa Bohol, ug sa mga lumad (sama sa mga Ata, Bagobo, Butuanon, Maranao ug Tausug) ug mga mibalhin nga mga Pilipinhong hungpong lumadnon (sama sa Ilokano ug Ilonggo), tagagawas nga mga lumadnong hugpong (sama sa Katsila-Pilipino, Intsek-Pilipino, Hapon-Pilipino, ug mga Koreyano-Pilipino, ug ubang mga tawo sa Mindanao isip ikaduhang pinulongan.

Batadila


Pulingalan

Ang mga pulingalan mausab ang awitan sa persona, numero, ug kaso.

Ang upat ka mga kaso mao ang nominatibo, pagpanag-iyang giuna, pagpanag-iyang giulahi ug obliko.


  Absolutibo Pangpanag-iya₁
(Giulahi)
Pangpanag-iya₂
(Giuna)
Obliko
1ng tawo pang-usa ako, ko, (ta kon ang giingnan ka o mo) nako, ko ako, akoa kanako, nako
ika-duhang tawo pang-usa ikaw, ka nimo, mo imo, imoha kanimo, nimo
ika-tulong tawo pang-usa siya niya iya, iyaha kaniya, niya
1ng tawo pangdaghan inklusibo kita, ta nato ato, atoa kanato, nato
1ng tawo pangdaghan eksklusibo kami, mi namo amo, amoa kanamo, namo
ika-duhang tawo pangdaghan kamo, mo ninyo inyo, inyoha kaninyo, ninyo
ika-tulong tawo pangdaghan sila nila ila, ilaha kanila, nila

Demonstratibong Pulingalan

 


Absolutibo Ergatibo/Obliko Lokatibo Eksistensyal
Kinadul-an sa nagtabi kini* niini dinhi, diri ania, dia
Kinadul-an sa gitabian kana niana, ana diha, dira anaa
Layo sa duha kadto, kato niadto didto atua,

Mamahimo usab nga:

Bokabularyo


Tan-awa usab: Karaang pulong Sinugboanon and Tala sa mga pulong sa Sinugboanong gikan sa ubang pinulongan

Tan-awa usab


Mga sumpay sa gawas










Kategoriya: Mga artikulong kinahanglan og klaripikasyon | Mga saha | Sinugboanon








Petsa: 31.10.2019 01:34:30 CET

Gigikanan: Wikipedia (Mga tagsulat [Kaagi])    Lisensya: CC-by-sa-3.0

Mga pagbag-o: Ang tanan nga mga litrato ug kadaghanan nga mga elemento sa disenyo nga adunay kalabutan sa mga, gikuha. Pipila ka mga Icon gipulihan sa FontAwesome-Icon. Ang pipila ka mga template gikuha (sama sa "artikulo kinahanglan nga pagpalapad) o itudlo (sama sa" mga nota "). Ang mga klase sa CSS gikuha bisan o nahiuyon Ang piho nga mga link sa Wikipedia nga dili mosangput sa usa ka artikulo o kategorya (sama sa "Redlink", "mga link sa panid sa pag-edit", "mga link sa mga portal") gikuha. Ang matag gawas nga sumpay adunay dugang nga FontAwesome-Icon. Gawas sa pila ka gagmay nga mga pagbag-o sa disenyo, sulud sa media, mga mapa, mga kahon sa nabigasyon, mga sinultian nga bersyon ug ang Geo-microformat gikuha.

Palihug hinumdumi: Tungod kay ang gihatag nga sulud awtomatiko nga gikuha gikan sa Wikipedia sa gihatag nga punto sa oras, usa ka manual nga pag-veripikasyon ug dili mahimo. Busa ang LinkFang.org dili mogarantiya sa katukma ug sa tinuod sa nakuha nga sulod. kontaka kami: email.
Kitaa usab: Imprint & Palisiya sa pagkapribado.